สรุปสั้น
Hot-dip galvanizing ชุบสังกะสีหลังขึ้นรูปและเชื่อม จึงคลุมรอยตัดและรอยเชื่อม ชั้นสังกะสีหนากว่า ส่วน Pre-galvanized เคลือบมาก่อนตัดเชื่อม รอยเชื่อมจึงต้องซ่อมด้วยสีกันสนิมผสมสังกะสี จุดเสี่ยงสนิมที่สุดคือฐานที่สัมผัสน้ำขัง
เหล็กกัลวาไนซ์ป้องกันสนิมได้อย่างไร
เหล็กกัลวาไนซ์ คือเหล็กที่เคลือบสังกะสี (Zinc) ชั้นสังกะสีป้องกันเนื้อเหล็กได้สองทาง คือเป็นผิวกั้นความชื้น และเมื่อผิวมีรอยขีดข่วนเล็กน้อย สังกะสีจะสึกกร่อนแทนเหล็ก (Sacrificial protection) โครงสร้างจึงทนสนิมได้ดีกว่าเหล็กดำทาสี
Pre-galvanized กับ Hot-dip ต่างกันอย่างไร
| ประเด็น | Pre-galvanized | Hot-dip galvanized (หลังขึ้นรูป) |
|---|---|---|
| ขั้นตอน | เคลือบแผ่นหรือท่อเหล็กมาจากโรงงานก่อนนำมาตัดและเชื่อม | นำชิ้นงานที่ตัดเชื่อมเสร็จแล้วไปจุ่มในสังกะสีหลอมเหลว |
| ความหนาชั้นสังกะสี | บาง เช่น เกรด Z275 (275 g/m² รวมสองด้าน) ราว 20 ไมครอนต่อด้าน | หนากว่า ตาม ISO 1461 ค่าเฉลี่ยขั้นต่ำราว 45–85 ไมครอน ขึ้นกับความหนาเหล็ก |
| รอยตัดและรอยเชื่อม | สังกะสีหายบริเวณรอยเชื่อม ต้องซ่อมด้วยสีกันสนิมผสมสังกะสี | ถูกเคลือบทั้งหมดรวมถึงรอยเชื่อมและภายในท่อที่น้ำสังกะสีไหลถึง |
| ต้นทุน | ต่ำกว่า | สูงกว่า และต้องออกแบบรูระบายสำหรับการจุ่ม |
จุดที่มักเกิดสนิมในอาคารน็อคดาวน์
- คานฐานที่วางบนพื้นคอนกรีต น้ำฝนไหลมาขังใต้ฐานและแห้งช้า
- รอยเชื่อมของเหล็ก Pre-galvanized ที่ไม่ได้ซ่อมสีหลังเชื่อม
- รูเจาะและหัวสกรู ที่เจาะเพิ่มหน้างานโดยไม่ได้ทาสีปิด
- จุดที่เหล็กสัมผัสโลหะต่างชนิด เช่น อลูมิเนียมหรือทองแดงโดยไม่มีวัสดุคั่น
ออกแบบและติดตั้งเพื่อลดสนิม
- เทแท่นปูนให้สูงกว่าพื้นโดยรอบและมีความลาดเอียงให้น้ำไหลออก
- ใช้แผ่นรองหรือยกฐานเล็กน้อยเพื่อไม่ให้คานฐานแช่น้ำ
- ซ่อมรอยเชื่อมและรอยเจาะด้วยสีกันสนิมผสมสังกะสีทันที
- ตรวจผิวสีและจุดสนิมตามเช็กลิสต์บำรุงรักษาประจำปี
คำถามที่พบบ่อย
เหล็กกัลวาไนซ์ไม่เป็นสนิมเลยใช่ไหม
ไม่ใช่ ชั้นสังกะสีจะค่อยๆ สึกตามสภาพแวดล้อม โดยเฉพาะพื้นที่ใกล้ทะเลหรือมีน้ำขัง แต่จะทนกว่าเหล็กดำทาสีมาก
ทาสีทับเหล็กกัลวาไนซ์ได้ไหม
ได้ แต่ต้องใช้สีรองพื้นที่ยึดเกาะผิวสังกะสีได้ และทำความสะอาดคราบมันก่อนทา
แหล่งอ้างอิง
- ISO 1461 — Hot dip galvanized coatings on fabricated iron and steel articles
- EN 10346 — Continuously hot-dip coated steel flat products (เกรด Z275)