อาคารน็อคดาวน์คืออาคารที่ผลิตชิ้นส่วนหรือทั้งหลังจากโรงงาน แล้วนำมาประกอบหรือยกวางที่หน้างาน จึงก่อสร้างได้เร็วและย้ายได้ แต่ต้องวางแผนขนาด การขนส่ง และงานระบบตั้งแต่ก่อนผลิต
อาคารน็อคดาวน์คืออะไร
อาคารน็อคดาวน์ (Knockdown หรือ Prefabricated Building) คืออาคารที่ผลิตโครงสร้าง ผนัง และหลังคาจากโรงงานเป็นส่วนใหญ่ แล้วขนส่งมาประกอบหรือยกวางบนฐานที่เตรียมไว้ คำว่า "น็อคดาวน์" สื่อถึงการถอดประกอบได้ อาคารประเภทนี้จึงมักย้ายตำแหน่งหรือนำไปใช้ซ้ำได้ ต่างจากอาคารก่ออิฐฉาบปูนที่สร้างอยู่กับที่
อาคารน็อคดาวน์แบ่งตามวิธีติดตั้งได้ 2 แบบหลัก คือ แบบสำเร็จรูปทั้งหลัง (ผลิตเสร็จแล้วยกวาง เช่น ป้อมยามขนาดเล็ก) และแบบชิ้นส่วน (ขนชิ้นส่วนมาประกอบที่หน้างาน เหมาะกับอาคารที่ใหญ่เกินกว่าจะขนส่งทั้งหลัง)
ประเภทตามการใช้งาน
| ประเภท | การใช้งาน | สิ่งที่ต้องคำนึงเป็นพิเศษ |
|---|---|---|
| ป้อมยาม / ป้อม รปภ. | จุดตรวจทางเข้าออก | มุมมองรอบทิศ ช่องรับบัตร การเชื่อมระบบไม้กั้นและกล้อง |
| ออฟฟิศน็อคดาวน์ / ออฟฟิศสนาม | สำนักงานขาย สำนักงานไซต์งาน หรือสำนักงานในคลังสินค้า | ขนาดห้องตามจำนวนผู้ใช้งาน การติดแอร์ จุดไฟและอินเทอร์เน็ต |
| ห้องพักคนงาน | ที่พักชั่วคราว | การระบายอากาศ ห้องน้ำ ความปลอดภัยด้านอัคคีภัย |
| ห้องเก็บของ / ห้องควบคุม | เก็บอุปกรณ์หรือตู้ควบคุมไฟฟ้า | การกันน้ำ การกันความร้อนให้อุปกรณ์ การล็อก |
เทียบกับอาคารก่ออิฐฉาบปูน
| ประเด็น | อาคารน็อคดาวน์ | อาคารก่ออิฐฉาบปูน |
|---|---|---|
| ระยะเวลาที่หน้างาน | สั้นกว่า เพราะผลิตที่โรงงานคู่ขนานกับการเตรียมฐาน | ต้องรอขั้นตอนก่อ ฉาบ และบ่มที่หน้างาน |
| การย้ายตำแหน่ง | ย้ายได้ (ตามรุ่นและวิธีติดตั้ง) | ย้ายไม่ได้ ต้องรื้อ |
| งานเปียกและฝุ่นที่หน้างาน | น้อย ส่วนใหญ่เป็นงานประกอบ | มาก |
| การแก้แบบภายหลัง | ทำได้จำกัด ควรสรุปแบบก่อนผลิต | แก้ไขหน้างานได้ง่ายกว่า |
| อายุการใช้งาน | ขึ้นกับวัสดุ การป้องกันสนิม และการบำรุงรักษา | ขึ้นกับคุณภาพงานและการบำรุงรักษา |
ข้อจำกัดที่ควรรู้ก่อนเลือก
- ขนาดถูกจำกัดด้วยการขนส่ง อาคารสำเร็จรูปทั้งหลังต้องมีขนาดที่รถบรรทุกและเส้นทางเข้าหน้างานรองรับได้
- ต้องมีพื้นที่สำหรับรถยก ทั้งพื้นที่ตั้งรถเครนหรือรถเฮี๊ยบ และระยะปลอดภัยจากสายไฟเหนือศีรษะ
- ต้องวางแผนงานระบบก่อนผลิต จุดไฟ แอร์ ท่อน้ำ และท่อร้อยสายควรกำหนดในแบบ เพราะเจาะแก้ภายหลังทำได้ยากกว่า
วิธีเลือกอาคารน็อคดาวน์ให้เหมาะกับงาน
- กำหนดการใช้งานและจำนวนคนที่อยู่ในอาคารพร้อมกัน
- ตัดสินใจว่าจะติดแอร์หรือไม่ เพราะมีผลต่อการเลือกแกนฉนวนของผนัง
- ตรวจพื้นที่วาง ทางเข้ารถยก และแหล่งไฟฟ้า
- เตรียมแท่นคอนกรีตรองรับและท่อร้อยสายให้พร้อมก่อนวันติดตั้ง
- ตรวจสอบประเด็นการขออนุญาตกับหน่วยงานท้องถิ่น
คำถามที่พบบ่อย
อาคารน็อคดาวน์ย้ายได้ทุกแบบไหม
ไม่ทุกแบบ ขึ้นกับขนาดและวิธีติดตั้ง อาคารสำเร็จรูปทั้งหลังที่มีจุดยกมักย้ายได้ง่าย ส่วนอาคารที่ประกอบจากชิ้นส่วนต้องถอดประกอบก่อนย้าย
อาคารน็อคดาวน์ร้อนไหม
ขึ้นกับผนังและหลังคา ถ้าใช้ผนังที่มีแกนฉนวน เช่น แซนวิชพาเนล จะกันความร้อนได้ดีกว่าผนังโลหะหรือไฟเบอร์ชั้นเดียวมาก
แหล่งอ้างอิง
- ข้อมูลประสบการณ์งานติดตั้งของทีมวิศวกร บริษัท เจที โซลูชั่น แอนด์ คอนเซาท์ จำกัด (JT Solutions & Consult Co., Ltd.)